Türkçe 
English 
Русский 
7584 sayılı Kanun, 20 Haziran 2026 tarihli ve 33286 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu yazı, kanunu madde madde anlatmak yerine taşınmaz ve arazi sahibinin bakış açısından ele alır: "Hangi durumdaki taşınmaza sahipseniz 7584 size ne getiriyor ve ne yapmanız gerekiyor?"
En kritik yenilik, orman sınırına alınmış tapulu taşınmazlar için tanınan başvuru ve iade imkânıdır. Hazine adına tescil edilmiş taşınmazların iadesinde iki yıllık hak düşürücü bir süre öngörülmüştür; bu süre kaçırıldığında hak kaybı doğabilir.
7584 Sayılı Kanun Taşınmaz Sahiplerine Özetle Ne Getiriyor?
7584 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, taşınmaz hukuku bakımından dört ayrı sahip grubunu doğrudan ilgilendirir: orman sınırındaki tapulu taşınmaz malikleri, tarım arazisinde hak edinmek isteyen kooperatif üyeleri, Devlet Su İşleri (DSİ) mülkiyetindeki taşınmazların hissedarları ve izinsiz yapı sahipleri. Kanun, bu gruplar için kimine yeni bir imkân, kimine yeni bir kısıt getirir.
Düzenleme, hem yerel taşınmaz sahiplerini hem de Türkiye'de gayrimenkul edinen yabancı yatırımcıları kapsayacak niteliktedir. Aşağıdaki bölümlerde her sahip grubu için kanunun pratik sonucu ayrı ayrı açıklanmaktadır.
Bu yazıda incelenen Madde 9, 14, 23 ve 25 dâhil kanunun büyük bölümü, yayım tarihi olan 20 Haziran 2026 itibarıyla yürürlüktedir. Yalnızca şeker pancarı cezalarına ilişkin 20. madde 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecektir.
Orman Sınırındaki Tapulu Taşınmaz Sahipleri İçin Yeni İmkân (Madde 14)
7584 sayılı Kanun'un 14. maddesi, 6831 sayılı Orman Kanunu'na eklenen Ek Madde 22 ile, kesinleşmiş orman kadastrosu sonucunda kısmen veya tamamen Devlet ormanı olarak sınırlandırılmış olmasına rağmen tapuda gerçek veya tüzel kişiler adına kayıtlı taşınmazların hukuki durumunu yeniden düzenler. Tapusu bulunduğu hâlde taşınmazı orman şerhi veya tapu iptali nedeniyle fiilen kullanamayan malik, bu madde kapsamında başvuru hakkına sahiptir.
Ek Madde 22, taşınmazın mülkiyet durumunu üç ayrı senaryoya göre ele alır. Bu senaryoların ortak özelliği, idarece uygun görülmesi hâlinde tapunun bedel alınmaksızın geçerli kabul edilmesi veya taşınmazın iadesidir.
6831 sayılı Orman Kanunu, Ek Madde 22 (7584 sayılı Kanun, Madde 14 ile eklenmiştir)Hazine adına kayıtlı olmayıp tapu, kadastro veya imar mevzuatına göre oluşturulmuş ve hâlen gerçek ya da tüzel kişiler adına tapuda tescilli olan taşınmazlarda, malikin başvurusu üzerine idarece uygun görülmesi hâlinde mevcut tapu kaydı geçerli kabul edilir; taşınmaz için bedel alınmaz ve tapu kütüğündeki orman şerhi terkin edilir.
Tapunuz Geçerli Sayılabilir — Hangi Durumda?
Taşınmaz Hazine adına kayıtlı değilse ve hâlen gerçek veya tüzel kişi adına tapuda tescilliyse, malikin idareye başvurması ve başvurunun Orman Genel Müdürlüğünce uygun görülmesi hâlinde mevcut tapu kaydı geçerli kabul edilir. Bu durumda taşınmaz için herhangi bir bedel alınmaz ve tapu kütüğündeki orman şerhi terkin edilir. Orman Genel Müdürlüğünün resen yaptığı inceleme sonucunda tapu kaydının doğruluğunu tespit etmesi hâlinde de aynı sonuç doğar; bu yol, malikin başvurusuna bağlı olmaksızın işleyebilir.
Tapusu İptal Edilen veya Hazineye Geçen Taşınmazlar — İade Yolu
Açılan davalar sonucunda tapusunun iptaline karar verilip kesinleşen ancak henüz tapuda infaz edilmemiş taşınmazlarda; taşınmaz bedelinin malike ödenmemiş olması veya ödenmişse bu bedelin Hazineye geri ödenmesi hâlinde madde kapsamında işlem yapılır. Hazineye geri ödenecek bedel, taşınmazın güncel rayiç bedelinden az olamaz.
Tapusu iptal edilerek Hazine adına tescil edilmiş taşınmazlar bakımından ise kanun, sınırlı süreli bir iade imkânı tanımıştır. Önceki malikler veya akdi ve kanuni halefleri, kanunun yürürlük tarihinden itibaren iki yıl içinde idareye başvurabilir. Taşınmaz için herhangi bir bedel ödenmemiş olması ya da ödenen bedelin Hazineye geri ödenmesi koşuluyla taşınmaz ilgilisine iade edilir; bu hâlde de geri ödenecek bedel, taşınmazın güncel rayiç bedelinden düşük olamaz.
İki Yıllık Başvuru Süresi: Hak Düşürücü Süre
Hazine adına tescil edilmiş taşınmazların iadesine ilişkin iki yıllık süre, hak kaybına yol açabilecek nitelikte bir süredir. Süre içinde başvurulmayan veya bedeli Hazineye geri ödenmeyen üç hektardan küçük taşınmazlar ile taşınmazlar arasındaki yol ve boşluk gibi alanlar Millî Emlak Genel Müdürlüğünce değerlendirilebilir. Bu nedenle ilgili taşınmaza sahip olanların başvuru süresini takip etmesi önem taşır.
Bu İmkândan Yararlanamayacak Taşınmazlar
Ek Madde 22, bazı taşınmaz gruplarını açıkça kapsam dışında bırakmıştır. Düzenlemeden yararlanmak isteyen maliklerin, taşınmazlarının bu istisnalardan birine girip girmediğini önceden değerlendirmesi gerekir. Kapsam dışı bırakılan başlıca taşınmazlar şunlardır: 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı Kanunu kapsamındaki yerler, 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamındaki taşınmazlar, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca belirlenen kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezleri, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu kapsamındaki yerler, özel statülü orman alanları ve yanan orman sahalarında bulunan taşınmazlar.
Bu istisna, özellikle Antalya gibi kıyı ve turizm yatırımlarının yoğun olduğu bölgelerde önem kazanır: turizm koruma ve gelişim bölgesi kapsamındaki bir taşınmaz, orman sınırı sorunu taşısa dahi bu yeni imkândan yararlanamayacaktır. Bu maddenin uygulanmasından doğan anlaşmazlıklar, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde görülür.
Tarım Arazisi Sahipleri ve Kooperatif Üyeleri İçin Yeni Kısıt (Madde 23)
Madde 23, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun 8. maddesine eklenen fıkra ile, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa tabi kooperatiflerin belirli alanlardaki taşınmazlar üzerinde mülkiyet ve sınırlı ayni hak edinmesini kural olarak yasaklar. Düzenleme, tarım arazilerinin amaç dışı kullanımının ve parçalanmasının önüne geçmeyi hedefler.
Yasak, 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarında tarımsal niteliği korunacak alanlar ile bu planlar dışında kalan ve 5403 sayılı Kanuna tabi alanlardaki taşınmazları kapsar. Bu alanlarda kooperatifler, kural olarak mülkiyet ya da intifa, irtifak gibi sınırlı ayni hak edinemez. Tarım arazisi üzerinden kooperatif yapılanmasıyla hak edinmeyi planlayan kişilerin, bu kısıtı satın alma veya proje kararından önce değerlendirmesi gerekir.
DSİ Taşınmazlarında Hissedarlara Doğrudan Satış (Madde 9)
Madde 9, Devlet Su İşleri mülkiyetinde bulunan ve üzerinde hisseli mülkiyet ilişkisi doğmuş taşınmazların, hissedarlara doğrudan satışına imkân tanır. Bu düzenleme, nispeten sınırlı bir grubu ilgilendirmekle birlikte, ilgili taşınmazlarda hissedar konumunda olanlar için taşınmazın bütününe yönelik mülkiyet edinme yolunu kolaylaştırır. Hissedar olduğu taşınmazın DSİ mülkiyetiyle ilişkili olduğunu düşünen malikler, satın alma koşullarını ilgili idare nezdinde teyit ettirmelidir.
İzinsiz Yapı Sahipleri İçin Abonelik Yasağı (Madde 25)
Madde 25, ruhsatsız veya izinsiz yapılara elektrik, su ve doğalgaz gibi aboneliklerin bağlanmasını yasaklar. Bu düzenleme, kaçak yapılaşmanın altyapı bağlantısı üzerinden fiilen meşrulaştırılmasının önüne geçmeyi amaçlar. İzinsiz bir yapıya sahip olan veya böyle bir yapıyı satın almayı düşünen kişiler bakımından sonuç nettir: imar mevzuatına aykırı yapıya abonelik bağlanamayacağı için, yapının kullanılabilirliği ve devredilebilirliği doğrudan etkilenir. Satın alma öncesinde yapının ruhsat ve iskân durumunun incelenmesi, bu riskin önüne geçmenin en güvenli yoludur.
Taşınmaz Durumunuza Göre 7584 Ne Getiriyor?
Aşağıdaki tablo, farklı taşınmaz sahibi gruplarının 7584 sayılı Kanun karşısındaki konumunu ve atması gereken adımı özetler.
| Taşınmaz / Sahip Durumu | İlgili Madde | Kanunun Getirdiği | Önemli Süre / Adım |
|---|---|---|---|
| Tapulu, ancak orman şerhli taşınmaz | Madde 14 | Tapunun bedelsiz geçerli kabulü ve şerhin terkini | Orman Genel Müdürlüğüne başvuru |
| Tapusu iptal edilip Hazineye geçmiş taşınmaz | Madde 14 | Bedel iadesi koşuluyla taşınmazın iadesi | Yürürlükten itibaren 2 yıl (hak düşürücü) |
| Tarım arazisinde kooperatif üzerinden hak edinmek isteyen | Madde 23 | Mülkiyet ve sınırlı ayni hak ediniminde kural olarak yasak | Satın alma öncesi kısıt değerlendirmesi |
| DSİ mülkiyetli taşınmazda hissedar | Madde 9 | Hissedara doğrudan satış imkânı | İdareyle satış koşullarının teyidi |
| İzinsiz / ruhsatsız yapı sahibi | Madde 25 | Aboneliğin bağlanamaması | Ruhsat ve iskân durumunun incelenmesi |
7584 Kapsamında Ne Yapmalısınız?
Taşınmazınızın 7584 sayılı Kanun'dan etkilenip etkilenmediğini belirlemek için izlenebilecek adımlar şunlardır. İlk olarak tapu kütüğünüzde orman şerhi, iptal kaydı veya benzeri bir kısıt bulunup bulunmadığını kontrol edin. İkinci olarak, taşınmazın kapsam dışı alanlardan (mera, zeytinlik, turizm koruma bölgesi vb.) birine girip girmediğini değerlendirin. Üçüncü olarak, Hazineye geçmiş bir taşınmaz söz konusuysa iki yıllık başvuru süresini takip edin; bu süre hak düşürücü niteliktedir. Tarım arazisi veya kooperatif yapılanması söz konusuysa, hak edinim yasağını işlem öncesinde teyit edin.
7584 sayılı Kanun, tapu ve arazi sahipleri için kimi durumda yıllardır çözülemeyen bir mülkiyet sorununu giderme imkânı sunarken, kimi durumda yeni bir kısıt getirmektedir. Taşınmazın güncel kadastro ve tapu durumunun incelenmesi, bu düzenlemeden doğru biçimde yararlanmanın temel koşuludur.
